Αρθούρος Ρεμπώ - Μια εποχή στην κόλαση - το σημειωματάριο ενός κολασμένου


Ο Αρθούρος Ρεμπώ είναι μία ιδιαίτερη περίπτωση στην λογοτεχνία.

Στα δεκαεννιά του κλείνει τους λογαριασμούς του με την ποίηση, και αλλάζει την εικόνα και την πορεία της.

Δεν συμβαίνει συχνά ένας άνθρωπος, σ' αυτή την ηλικία, να επηρεάζει σε τέτοιο βαθμό τη σύγχρονη ποίηση. Είναι (όπως έχει αποκληθεί) Ηγέτης του συμβολισμού; Θεμελιωτής του μοντερνισμού; Ποιητής της εξέγερσης; Αναρχικός ποιητής; Καταραμένος ποιητής;




 

 



1854 - 1891

Αρκετοί ποιητές του 20ού αιώνα επηρεάστηκαν από τον Ρεμπώ, και ειδικότερα από την ελεύθερη φόρμα της ποίησής του, σε τέτοιο βαθμό ώστε να θεωρείται ένας από τους «πατέρες» του μοντερνισμού. 

Σημαντική επιρροή άσκησε στους Γάλλους υπερρεαλιστές, με τον Αντρέ Μπρετόν να τον ονομάζει «σουρρεαλιστή στην πρακτική της ζωής και αλλού». Επίσης θεωρείται, και είναι, η βασική επιρροή των μπήτνικς ποιητών και συγγραφέων.

Τόσο το λογοτεχνικό του έργο, όσο και η περιπετειώδης ζωή του, διαμόρφωσαν την εικόνα ενός επαναστατικού καλλιτέχνη ή όπως τον αποκάλεσε ο Αλμπέρ Καμύ, ενός «ποιητή της εξέγερσης», αποτελώντας είδωλο των φοιτητών του Μάη του '68, διανοούμενων μουσικών, εισάγοντας τα ρομαντικά ιδεώδη στον 20ο αιώνα.

Με την ποίηση του ενέπνευσε ροκ καλλιτέχνες όπως ο Τζιμ Μόρισον, ο Μπομπ Ντίλαν, ο Τζον Λένον και η Πάτι Σμιθ.


 Η Patti Smith στον τάφο του Ρεμπώ.


 
Ωδή στον Ρεμπώ από την Patti Smith


Η σχέση Ρεμπώ και Βερλέν μεταφέρθηκε το 1995 στον κινηματογράφο, με την ταινία Καταραμένη σχέση (Total eclipse), σε σκηνοθεσία Ανιέσκα Χόλαντ και πρωταγωνιστή τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο.

Ο Μπέντζαμιν Μπρίτεν μελοποίησε τμήμα των Εκλάμψεων (έργο 18, 1939) σε ένα σύνολο τραγουδιών για σοπράνο ή τενόρο.

Σε ηλικία μόλις 19 ετών, ο Ρεμπώ γράφει, την άνοιξη του 1873, το καλύτερο του ποίημα, το "Μια εποχή στην κόλαση", το μόνο που εκδόθηκε όσο εκείνος ζούσε. Ένα πεζό ποίημα, ένα κείμενο προσωπικού χαρακτήρα, ένα είδος εσωτερικού μονολόγου - παραληρήματος.

Ένα ποίημα, στίχους του οποίου είναι δύσκολο να μην έχει κάποιος συναντήσει σαν σκόρπιες φράσεις.

Ένα κείμενο καθρέπτης, που ο καθένας μπορεί να δει μέσα τον εαυτό του. Είναι η κατάθεση μιας ψυχής που επιλέγει την κόλαση και ψάχνει τα όρια της, σαρκάζει τον εαυτό της.

Με εφηβική ματαιοδοξία και πείσμα απομακρύνεται από την ομορφιά, την ελπίδα, την εξουσία, την χαρά, την πατρίδα, την θρησκεία.

Είναι η πορεία ενός ανθρώπου που διερευνά τα σύνορα της συνείδησης, εκεί που είναι το απαγορευμένο, η αμαρτία, η δυστυχία και η τρέλα.

Όταν τον ρώτησε η μητέρα του τι θέλει να πει με το "Μια εποχή στην κόλαση", απάντησε, "Ήθελα να πω ό,τι ακριβώς λέει κατά λέξη και τα πάντα"

 

ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ - ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΓΕΛΑΚΑΣ

Το 1995 μαζί με τον Γιώργο Καρρά (μέλος του συγκροτήματος Τρύπες) κυκλοφορούν τον δίσκο "Υπέροχο Τίποτα".

Το άλμπουμ αυτό ηχογραφήθηκε τον Απρίλιο τον 1993 στη Θεσσαλονίκη και είναι πειραματική μουσική του Γιώργου Καρρά σε στίχους του Γιάννη Αγγελάκα.

Κυκλοφόρησε σε βινύλιο και αργότερα όταν κυκλοφόρησε σε CD προστέθηκαν τέσσερα μουσικά κομμάτια από την μουσική που έγραψαν οι Τρύπες για την ταινία 'Η εποχή των δολοφόνων' του Νίκου Γραμματικού.

Το κομμάτι Μια Εποχή Στην Κόλαση είναι η μελοποίηση του ομώνυμου ποιήματος του Γάλλου ποιητή Αρθούρου Ρεμπώ (Arthur Rimbaud).

Στίχοι: Arthur Rimbaud
Μουσική: Τρύπες
Πρώτη εκτέλεση: Τρύπες

Μια νύχτα πήρα την ομορφιά στα γόνατά μου
και τη βρήκα πικρή και τη βλαστήμησα
οπλίστηκα ενάντια στη δικαιοσύνη
δραπέτευσα...

Μάγισσες, μιζέρια, μίσος
εσείς θα διαφυλάξετε το θησαυρό μου
κατόρθωσα να σβήσω απ' τα λογικά μου
κάθε ελπίδα ανθρώπινη

με ύπουλο σάλτο
χίμηξα σα θηρίο
πάνω σ' όλες τις χαρές σας
να τις κατασπαράξω

Επικαλέστηκα τους δήμιους
να δαγκάσω πεθαίνοντας
τα κοντάκια των όπλων τους

Επικαλέστηκα κάθε οργή και μάστιγα
να πνιγώ στο αίμα, στην άμμο
η απόγνωση ήταν ο θεός μου

Κυλίστηκα στη λάσπη
στέγνωσα στον αέρα του εγκλήματος
ξεγέλασα τη τρέλα
και η άνοιξη μου πρόσφερε
το φρικαλέο γέλιο του ηλίθιου.


Έμπνευση αποτέλεσε και για τον Γιώργο Χριστιανάκη.

Ο Γιώργος Χριστιανάκης εμπνέεται και δημιουργεί απο το εμβληματικό ποιητικό κείμενο του Αρθούρου Ρεμπώ " Μια εποχή στην κόλαση" στην μετάφραση του Χριστόφορου Λιοντάκη.


Το 56 σέλιδο βιβλίο περιέχει αποσπάσματα του κειμένου, σημειώματα, φωτογραφικό υλικό και εικονογραφήσεις, καθώς και 2 cd διάρκειας 80΄ λεπτών το καθένα. 

Το πρώτο είναι ορχηστρικό και στο δεύτερο υπάρχει παράλληλα με την μουσική η αφήγηση ολόκληρου του ποιητικού κειμένου του Αρθούρου Ρεμπώ. Το κείμενο διαβάζει ο Γιώργος Χριστιανάκης και τα έμμετρα ποιήματα ο Γιάννης Αγγελάκας.

Στο χτίσιμο των ηχοτοπίων της κόλασης συνετέλεσαν καθοριστικά οι μουσικοί: Φώτης Σιώτας -βιολί, βιόλα.
Μιχάλης Βρέττας -βιολί.
Σοφία Ευκλείδου -τσέλο.
Νίκος Βελιώτης -τσέλο.
Μπάμπης Παπαδόπουλος -κιθάρες.
Βασίλης Μπαχαρίδης -τύμπανα, κρουστά,
Vlastur -μπάσο.
Γιώργης Ξυλούρης -λύρα.
Γιώργος Αβραμίδης -τρομπέτα.


Πηγές:
ξένοιαστος καβαλάρης
Βικιπαίδεια.