Η ιστορία του τατουάζ μια αρχαία τέχνη (συνέντευξη)


Το τατουάζ για αρκετούς ανθρώπους είναι ο καθρέφτης της προσωπικότητας τους και σίγουρα ένας τρόπος βαθύτερης έκφρασης. παρά την καθιέρωση του στον σύγχρονο τρόπο ζωής της μόδας και του lifestyle  μια τέχνη με πολύ βαθιές ρίζες που πολλοί αγνοούν.

Γράφει ο Χάρης Ντάκουλας.

Για τους Μαορί ακόμη και σήμερα, το τατουάζ είναι κάτι  πολύ ιερό
στη Πολυνησιακή διάλεκτο σημαίνει το σχέδιο που σου δίνει τη προστασία των θεών!

H λέξη tattoo (τατουάζ) προέρχεται από  την πολυνησιακή λέξη «ta», που σημαίνει κάτι το εντυπωσιακό, και την ταϊτινή λέξη «tatau», που σημαίνει «για να σηματοδοτήσει κάτι».

Το τατουάζ το συναντάμε από την χάλκινη εποχή.

Το 1991, ο «otzi, ο άνθρωπος πάγος» ανακαλύφθηκε σε ένα βουνό μεταξύ Αυστρίας και Ιταλίας (στην κοιλάδα otz των Άλπεων). Αυτή είναι η καλύτερα διατηρημένη σορός τής χάλκινης εποχής που έχει βρεθεί.

Το δέρμα του φέρει 57 τατουάζ του άνθρακα, εκ των οποίων: απλές τελείες και γραμμές κάτω στη σπονδυλική στήλη, ένα σταυρό στο εσωτερικό του αριστερού γονάτου, έξι ευθείες γραμμές 15 εκατοστών πολύ πάνω από τα νεφρά και πολλές παράλληλες γραμμές πάνω στους αστραγάλους.
 Πιθανολογείται ότι γινόταν  για θεραπευτικούς σκοπούς.


Τατουάζ συναντάμε σχεδόν σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης ανά τους αιώνες. 
Στους Βίκινγκς, στους αρχαίους Αιγυπτίους, στους Ιάπωνες,στους Κινέζους, στους Μαορί της  Νέας Ζηλανδίας που είχαν δημιουργήσει έναν από τους πιο εντυπωσιακούς πολιτισμούς σε όλη την Πολυνησία. 
Τα τατουάζ τους ονομάζονται «moko» που χρησιμοποιούσαν επιδέξια την ξυλογλυπτική για να χαράζουν το δέρμα.

Επίσης τατουάζ συναντάμε και στην Ινδία, στην Αφρική, στην αρχαία Ελλάδα, την Ρώμη, στους Κέλτες, στην κεντρική νότια και βόρια  Αμερική, στην μέση ανατολή στην Αγγλία και την Γαλλία.


Τα στερεότυπα 

Φυσικά το τατουάζ δεν θα μπορούσε να μην αποτελέσει στερεότυπο και μην δεθεί με επαγγέλματα, η καταστάσεις στο παρελθόν αλλά και στις μέρες μας.

Ενα από τα επαγγέλματα που το συναντάμε συχνά είναι στους ναυτικούς. 

Οι ναυτικοί  έκαναν οι ίδιοι τα τατουάζ στα πλοία τους. 
Συνήθως, είχαν ένα πολύ βασικό στυλ,  όπως  λουλούδια, καρδιές,  γοργόνες, πλοία, άγκυρες, φίδια,  πουλιά, και διάφορα ονόματα.

 

Φυσικά το τατουάζ έχει συνδεθεί και με την εγκληματικότητα.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, στο παρελθόν τα συναντούσαμε κυρίως σε ναυτικούς και εγκληματίες. Ενα σημάδι στο σώμα με το έμβλημα της συμμορίας ήταν το ποιο σύνηθες για να υποδηλώσουν ότι ανήκουν σε αυτήν.

Με τα  τατουάζ μπορούν να υποδηλώσουν πολλά πράγματα, όπως ποια είναι τα πιστεύω τους, χριστιανός, μουσουλμάνος, φασίστας, αναρχικός, πόσα χρόνια είναι στην φυλακή, πόσους έχει σκοτώσει, κτλ.  
Τα τατουάζ τα συναντάμε  επίσης και στους μηχανόβιους, τους περιθωριακούς, σε οπαδούς μουσικών ρευμάτων όπως ροκ, Χέβυ Μέταλ, πανκ, μέχρι και σε νέο Ναζί.
Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, εμφανίζεται και σε πεζοναύτες του Αμερικανικού στρατού ως τους Χίπις! 

 
Στα τέλη του 19ου αιώνα το συναντάμε και στο τσίρκο τότε που ήταν στην μεγάλη ακμή του.

Ταχυδακτυλουργοί, θηριοδαμαστές και κασκαντέρ ήταν συνήθως γεμάτοι τατουάζ.

Όπως η Maud Stevens Wagner γεννημένη το 1877, υπήρξε αρχικά καλλιτέχνης στο τσίρκο, αποτελεί παράλληλα και την πρώτη γυναίκα tattoo artist στην ιστορία των Η.Π.Α.

Για πολλά χρόνια εργάστηκε σε περιοδεύοντες θιάσους σε τσίρκο ως καλλιτέχνης εναέριων ακροβατικών και σωματικών επιδείξεων.

Η μοίρα της επιφύλασσε ωστόσο να γνωρίσει κάποια στιγμή τον Gus Wagner, έναν tattoo artist που αυτοπροσδιοριζόταν μάλιστα στις αρχές του προηγούμενου αιώνα ως «ο άνθρωπος με τα περισσότερα τεχνητά σημάδια στην Αμερική», φυσικά αναφερόμενος στα τατουάζ που διέθετε στο σώμα του.

  



Πολλές φυλές ωστόσο το χρησιμοποιούσαν σαν ένδειξη πένθους ενώ σε άλλες υποδήλωναν τη κοινωνική τους θέση και το αξίωμα.

Σε άλλες δήλωναν πως τα άτομα που αποκτούσαν τατουάζ είχαν φτάσει στην ενηλικίωση και ήταν πια ώριμα και υπεύθυνα.

Για τους αρχαίους Έλληνες το τατουάζ ήταν μια τεχνική που γνώριζαν από την μυκηναϊκή εποχή την θεωρούσαν όμως συνήθεια των βαρβάρων και χαρακτηριστικό  δουλείας και υποταγής.

Ο Πλούταρχος αναφέρει πως οι Συρακούσιοι μετά τη συντριβή των Αθηναίων στις Συρακούσες της Σικελίας, έβαλαν ένα άλογο με τη μορφή τατουάζ στα μέτωπα των αιχμαλώτων!

 
Φθάνοντας στο σήμερα πολλά πράγματα έχουν αλλάξει.
Τα χρόνια που ακολουθούν βγάζουν το τατουάζ από το περιθώριο και κάνουν πολύ κόσμο να μπει στον χώρο και να μάθει τα μυστικά αυτής της τέχνης.
Η αποδοχή του κόσμου γίνεται τόσο μεγάλη που ακόμα και στα νησιά τους θερινούς μήνες στήνονται πάγκοι «παραγωγής» τατουάζ.

Τα περιοδικά,η τηλεόραση, ο κινηματογράφος και οι ιστοσελίδες στο Internet,γίνονται μέσο προώθησης και καθιερώνουν το τατουάζ στο σύγχρονο styling.
Εύκολα  σήμερα κάποιος (άνω των δεκαεπτάμισι λόγω νομοθεσίας) μπορεί να κάνει όποιο τατουάζ ταιριάζει στις προτιμήσεις η την ψυχοσύνθεση του. 

Εμείς επιλέξαμε να μιλήσουμε με έναν ειδικό στο θέμα, τον Στέλιο Νικολάου ιδιοκτήτη του Candy Νeedle Τattoo στον πεζόδρομο την οδού Χάλκης, στην κεντρική πλατεία Πετρούπολης.

Σε ένα πολύ ζεστό και φιλόξενο χώρο, διακοσμημένο με τις προτιμήσεις και το στυλ του Στέλιου (Rockabilly - Retro) και υπό τους ήχους του Johnny Cash προσπαθήσαμε να μάθουμε περισσότερα για αυτή την τέχνη που λέγετε τατουάζ.


X.N: Πότε άρχισες να ασχολείσαι επαγγελματικά με το τατουάζ;

Σ.Ν: Το 2002 περίπου μετά από ένα τατουάζ που μου έκαναν αποφάσισα να ασχοληθώ με την τέχνη αυτή.


Χ.Ν: Tο τατουάζ στις μέρες είναι μόδα η είναι μια πράξη βαθύτερου συμβολισμού;

Σ.Ν: Είναι και μόδα, το τατουάζ γινόταν στην Ελλάδα και πιο παλιά πριν γίνει μόδα απλά τώρα κάνουν και άνθρωποι που δεν θα έκαναν πριν. Δηλαδή και από την μόδα να φύγει αυτοί που έκαναν και πριν θα συνεχίσουν να κάνουνε.


Χ.Ν: Ποια είναι η μέχρι τώρα εμπειρία σου στο επάγγελμα; 

Σ.Ν: Την εμπειρία μου την απέκτησα με τα χρόνια εδώ στο μαγαζί.
Είναι κάτι που μου αρέσει πολύ το βλέπω επαγγελματικά δεν το βλέπω σαν πλάκα.


Χ.Ν: Είσαι και ζωγράφος έχεις τελειώσει την καλών τεχνών έτσι δεν είναι;

Σ.Ν: Ναι έχω τελειώσει την καλών τεχνών αλλά αυτό δεν έχει καμία σχέση όταν πήγα στην σχολή δεν μου είχε περάσει καν από το μυαλό η μετέπειτα ενασχόληση μου με το τατουάζ πήγα απλά γιατί μου άρεσε το σχέδιο και όταν τελείωσα και πήγα στρατό τότε μου έκαναν το πρώτο μου τατουάζ και μου άρεσε πολύ,όταν τελείωσα το στρατιωτικό άνοιξα το μαγαζί.


Χ.Ν: Για έναν που έρχεται να κάνει τατουάζ τι μπορεί να σημαίνει;

Σ.Ν: Εγώ θα απαντήσω λέγοντας ότι για οποιονδήποτε λόγο και να το κάνει,νομίζω ότι το τατουάζ πετυχαίνει τον σκοπό του.


Χ.Ν: Για σένα τι σημαίνει;

Σ.Ν: Εμένα απλά μου αρέσει! Δεν με ενδιαφέρει τι θέματα θα κάνω αν διαφωνώ προσωπικά με ένα θέμα που θα κάνει ο πελάτης  και τα λοιπά. Θέλω να πω ότι εμένα μου αρέσει να κάνω τατουάζ, μου αρέσει να ζωγραφίζω πάνω στο σώμα.



Χ.Ν: Κάτι που να σου έχει κάνει εντύπωση από τον κόσμο που έχει έρθει μέχρι τώρα;

Σ.Ν: Ναι έχει συμβεί κάτι που όχι μόνο μου έκανε εντύπωση αλλά με συγκίνησε κιόλας. Κάποτε ήρθαν κάποιοι από την Γερμανία εδώ σε μένα για να κάνουν τατουάζ, είχαν δει κάποια σχέδια μου μέσω ενός φίλου και ενώ υπάρχουν εκατοντάδες στούντιο, αυτοί προτίμησαν να κάνουν το ταξίδι αποκλειστικά για να κάνουν το τατουάζ τους εδώ σε μένα.


Χ.Ν: Κάποια αντίδραση που έκανε κάποιος όταν τελείωσες το έργο;

Σ.Ν: Συνήθως για να μπορέσει να συνειδητοποιήσει κάποιος τι βλέπει πρέπει να περάσουν κάποιες ώρες η μερικές μέρες, οπότε η πρώτη εικόνα που έχουν είναι θολή, όταν τελειώσει ένα τατουάζ πρέπει να το συνηθίσουν πάνω τους,άρα άλλοι ενθουσιάζονται άλλοι είναι συγκρατημένοι, δεν το βλέπουν καθαρά στην αρχή.


Χ.Ν: Έχει τύχει ποτέ να κάνει κάποιος ένα τατουάζ και μετά να μην το θέλει η να το βαρέθηκε;

Σ.Ν: Όχι. Πάρα πολύ σπάνια κυρίως αν έχει σχέση με ερωτικά, για ευνοήτους λόγους.

Χ.Ν: Σου αρέσει να κάνεις η και να έχεις και εσύ ο ίδιος πάνω σου τατουάζ:

Σ.Ν: Αυτός που μου έκανε τατουάζ πέθανε το καλοκαίρι του 15 από καρκίνο οπότε εγώ δεν θα ξανακάνω τατουάζ. Ο Αντρέας και είχε το στούντιο του στην Πάτρα.


Χ.Ν: Το τατουάζ είναι ιεροτελεστία;

Σ.Ν: Ναι 100% ναι! Εγώ έτσι το βλέπω και μου αρέσει δηλαδή.

Χ.Ν: Μπορεί κάποιος να κάνει ένα και μετά να κολλήσει και να θέλει να κάνει και άλλα; 

Σ.Ν: Νομίζω ότι συμβαίνει αυτό στο 100%.

Χ.Ν: Τι χρειάζεται ένας επαγγελματίας για να κάνει ένα σωστό τατουάζ; 

Σ.Ν: Πρέπει να είναι σεμνός και να προσπαθεί να βελτιώνετε.

Flash τατουάζ


Όπως συμβαίνει και με άλλα καλλιτεχνικά μέσα, κατά τη διάρκεια της πολιτιστικής ανάπτυξης, το λεξιλόγιο του τατουάζ εξελίσσεται συνεχώς, γεγονός που αντανακλά το βάθος και τις δυνατότητες του σώματος και τη σήμανση της σύγχρονης φαντασίας. Τα τελευταία χρόνια, το τατουάζ έχει βρεθεί στην πρώτη γραμμή δημοφιλίας της λαϊκής συνείδησης. Σήμερα, τα «flash» τατουάζ είναι ένας φάκελος από τατουάζ - έργα τέχνης διάφορων καλλιτεχνών τατουάζ.


Τα Flash δελτία υπάρχουν σε πολλά στούντιο τατουάζ, με σκοπό την παροχή τόσο έμπνευσης, όσο και έτοιμων εικόνων τατουάζ, για τους πελάτες.
Τα στυλ styles range from the traditional and vernacular κυμαίνονται από το παραδοσιακό και το ιδιωματικό (λαϊκή γλώσσα, καθομιλουμένη) μέχρι το ιερό (θρησκευτικό) και το καινοτόμο.

Το τατουάζ σε άλλες γλώσσες:
Ταϊτή: Τatau
Δανικά: Tatovering
Νορβηγικά: Tatovering
Σουηδικά: Tatuering
Αγγλικά: Tattoo
Γερμανικά: Tatowierung
Γαλλικά: Tatouage
Ιταλικά: Tatuaggio
Ισπανικά: Tatuaje
Ολλανδικά: Tatoeage
Βραζιλίας: Tatuagem
Φινλανδικά: Tatuointi
Πολωνικά: Tatuaz
Χαβάης: Kakau
Πορτογαλικά: Tatuagem
Λιθουανικά: Tatiuruote
Εσθονικά: Tatoveering
Ουγγρικά: Tetovalas
Σλοβένικα: Tetoviranje
Τουρκικά: Dovme
Τσέχικα: Tetovani
Ρουμανικά: Tatuaj.