ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΣ ΘΗΣΕΑΣ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ


ΑΣ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΘΗΣΕΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΦΩΝΕΣ ΤΟΥ Π.ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ Μ. ΦΩΤΙΟΥ

Θέλω να αφιερώσω κάποιες γραμμές, σε ένα διαχρονικό κομμάτι  με έντονο πολιτικό νόημα, που εκφράζει μέσα από τους δυνατούς στίχους του Δημήτρη Βάρου και την μουσική επένδυση του Γιάννη Μαρκόπουλου μεγάλες, πικρές αλήθειες. Παρ'οτι το τραγούδι γράφτηκε το 1988, μια άλλη εποχή, παραμένει επίκαιρο. εκφράζει την σημερινή ελληνική πραγματικότητα.


Ο «Ηλεκτρικός Θησέας», ερμηνευμένος από τον αείμνηστο «πρίγκιπα» της ελληνικής ροκ σκηνής Παύλο Σιδηρόπουλο και την Μαρία Φωτίου, μας περιγράφει την μεταπολεμική Ελλάδα που νομοτελειακά οδηγήθηκε στο αδιέξοδο.
Επιγραμματικά, ο “Ηλεκτρικός Θησέας”, είναι ο σύγχρονος Θησέας. Είναι ο σύγχρονος ήρωας της καθημερινότητας ή ο λαός που παλεύει για να σκοτώσει τον «Μινώταυρο», αυτόν δηλαδή που τον καταπιέζει και ευθύνεται για τα δεινά και τις αδικίες που έχει προκαλέσει στη κοινωνία. 


                                                         
ΣΤΙΧΟ ΣΤΙΧΟ

Με κάτασπρο πανί ένα καράβι απ’ το πενήντα έχει να φανεί
και συ βιδώθηκες μες στο λιμάνι με ανθοδέσμη που `χει μαραθεί.

Ο Θησέας ξεκίνησε με το "καράβι"από την Αθήνα για την Κρήτη, για να βρει και να σκοτώσει τον Μινώταυρο. Πριν φύγει, ο Θησέας και ο πατέρας του, ο Αιγέας συμφώνησαν πως αν καταφέρει και γυρίσει ζωντανός, το καράβι θα έχει άσπρα πανιά, αλλιώς τα πανιά θα είναι μαύρα. 
"Από το πενήντα" αναφέρεται στο τέλος του εμφυλίου πολέμου (1946-1949). Το καράβι δεν φάνηκε ακόμα, διότι ο Θησέας δεν έχει σκοτώσει τον Μινώταυρο που μας εξουσιάζει. Τα χρόνια περνούν, αλλά, πολλοί περιμένουν αυτό το καράβι με τα άσπρα πανιά κι ας “έχει μαραθεί η ανθοδέσμη”.


Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μουγκαθεί
ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μουγκαθεί.

Η Αριάδνη ήταν η κόρη του Μίνωα που ερωτεύτηκε τον Θησέα. Ήταν αυτή που τον βοήθησε καταλυτικά για να βγει από το λαβύρινθο του Μινώταυρου. Ο μίτος της Αριάδνης ήταν το κάτι παραπάνω για να μπορέσει ο Θησέας να φέρει εις πέρας την αποστολή του. Ο “Ηλεκτρικός Θησέας”, είναι ο σύγχρονος Θησέας. Είναι ο σύγχρονος ήρωας της καθημερινότητας ή ο λαός που παλεύει για να σκοτώσει τον «Μινώταυρο», αυτόν δηλαδή που τον καταπιέζει και ευθύνεται για τα δεινά και τις αδικίες που έχει προκαλέσει στη κοινωνία. Ωστόσο σύμφωνα με τον στίχο, αυτός βρίσκεται παγιδευμένος μέσα σε “πηγάδι”, θέλοντας να μας πει ότι ο «Ηλεκτρικός Θησέας» είναι σε αδράνεια κι εγκλωβισμένος. Με την “Αριάδνη” παρομοιάζεται «αυτός» που μπορεί να βοηθήσει το λαό, ώστε να βγει από το “πηγάδι”. Ωστόσο «αυτός» δεν υπάρχει ή καλύτερα δεν ακούγεται γι αυτό κι “έχει μουγκαθεί”.


Σε εδίκασαν να σπαταλάς τα χρόνια σε μια ζωή χωρίς προοπτική.

Χάνεσαι σαν τον γλάρο στην Ομόνοια και όταν ψάχνεις λύση στην φυγή, 

πληρώνεις όσο όσο τα διόδια και κομματιάζεσαι στην εθνική.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι Αριάδνη έχει μουγκαθεί.

Νομίζω οτι ο στίχος "Σε εδίκασαν να σπαταλάς τα χρόνια σε μια ζωή χωρίς προοπτική" είναι πιο επίκαιρος από ποτέ, συνοψίζει με απλά και κατανοητά λόγια και την σημερινή ελληνική πραγματικότητα.
Τα αδιέξοδα προβλήματα μπορεί να οδηγήσουν στα ναρκωτικά
Αυτός ο στίχος μπορεί να έχει δύο έννοιες. Η πρώτη, είναι αυτό που αντικειμενικά συμβαίνει όσον αφορά τα “διόδια” και την “εθνική”. Όμως, αν το συνδέσουμε με τον παραπάνω στίχο τα «διόδια» μπορεί να είναι τα χρήματα για την αγορά ναρκωτικών, και η «εθνική» ο άσχημος κι επικίνδυνος δρόμος που οδηγούν.


Ποιος είναι ισοβίτης στο σκοτάδι ποιος αλαφιάζει δίχως πληρωμή;

Ποιος σκύβει στους αφέντες το κεφάλι και ποιος τα βράδια κλαίει σαν παιδί;

Ποιος ονειρεύεται πως κάποιοι άλλοι βγαίνουν και κάνουν πρώτοι την αρχή;
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μουγκαθεί.


Ο στίχος-ερώτηση στοχεύει κατευθείαν τον ακροατή. Ξαφνικά αντιλαμβανόμαστε ότι ίσως να είμαστε κι εμείς «ισοβίτες». Σίγουρα δεν το θέλουμε κι αισθανόμαστε κάποια ντροπή αν είμαστε κι εμείς ένας απ' αυτούς που “αλαφιάζουν δίχως να πληρώνονται”. 
Στο πνεύμα του προηγούμενου. Στοχοποιεί αυτούς που ενώ βρίζουν τα βράδια όσους βρίσκονται ψηλά και τους καταδειναστεύουν, την ύστατη ώρα π.χ. μιας απεργίας, σκύβουν το κεφάλι. Μένουν άπραγοι και δεν αντιδρούν σε αυτούς που τους καταπιέζουν.
Στοχοποιεί αυτούς που έχουν μάθει να ζουν με τη λογική της ανάθεσης των προβλημάτων τους, σε άλλους. Εδώ πάλι αναφέρεται στην πλειοψηφία του λαού, γι αυτό κι ο στιχουργός επιμένει ότι ο ηλεκτρικός Θησέας βρίσκεται σε πηγάδι.


Ναυάγια ονείρων αρμενίζουν και τα κεφάλια γεμισαν σκουριά.
Στα σούπερ μάρκετ τέλειωσε η ελπίδα και συ κοκάλωσες στη σκαλωσιά.
Πού πήγαν οι τριακόσιοι του Λεωνίδα και τι θα πούμε τώρα στα παιδιά;

Ηλεκτρικός Θησέας; Και τα λοιπά.


Απευθύνεται στον ακροατή. Του εξηγεί αρχικά ότι τα “όνειρα” που του τάξανε έχουν “ναυαγήσει”. Τα “κεφάλια” αυτών που ευθύνονται για τη σημερινή κατάσταση “γέμισαν σκουριά” θέλοντας να δείξει στον ακροατή το παλιό και γερασμένο κοινωνικοπολιτικό σύστημα που ζούμε. 
Προσπαθεί καθαρά να αφυπνίσει συνειδήσεις. Τα “σουπερ μάρκετ” αντιπροσωπεύουν τη λογική της υπερκατανάλωσης που μας έχουν επιβάλλει μέσω της διαφήμισης. Είναι ο λόγος που για τον στιχουργό “τελείωσε η ελπίδα”
Επίκληση στο συναίσθημα. Δεν θα μπορούσε να λείπει, από ένα έντονα πολιτικό τραγούδι. Προσπαθεί να πιάσει τον ακροατή στο φιλότιμο. 
Προσπαθεί να τον πείσει για την αναγκαιότητα του αγώνα και της πάλης, για να αλλάξει αυτός ο κόσμος, ώστε τα “παιδιά” να ζήσουν σ' ένα καλύτερο μέλλον
Απαντάει στην ερώτηση του με ερώτηση. Ο “ηλεκτρικός Θησέας” βρίσκεται σε πηγάδι... με λίγα λόγια ο λαός σήμερα δεν αντιδρά. 


Φοβάσαι ότι θα `ρθει καταιγίδα και θα μας πνίξει όξινη βροχή, 
βάλε σε γυάλα μέσα την πατρίδα και κρύψε την καλά μέσα στη γη.
Μήπως την ψάχνουν σαν την Ατλαντίδα αφού η Πανδώρα ανοίγει το κουτί;
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει μπερδευτεί.

Γενικά το τραγούδι, την εποχή που γράφτηκε, αναφέρεται στην προσωρινή ήττα του εργατικού κινήματος που ακόμα και σήμερα είναι πολύ πίσω από τις ανάγκες της εποχής. 
Κάποιοι ψάχνουν τη χαμένη πατρίδα την ώρα που η “Πανδώρα” σκορπίζει στην ανθρωπότητα όλα τα δεινά και τις ασθένειες που ήταν κρυμμένες μέσα στο “κουτί”.
Εδώ έχουμε αλλαγή ρήματος. Η “Αριάδνη” πλέον “έχει μπερδευτεί”.


Ψηφοθηρία, λόγοι κι εμβατήρια ποτέ δεν έφεραν την αλλαγή
για αυτό και χάθηκες στα σφαιριστήρια και μες στα γήπεδα την Κυριακή.
Τώρα καθώς κοιτάς τα διυλιστήρια ρωτάς ποιοι σ’ έχουν βάλει στο κλουβί.
Ηλεκτρικός Θησέας σε πηγάδι κι η Αριάδνη έχει τρελαθεί.



Η μακροχρόνια εναλλαγή αστικών κομμάτων στην κυβέρνηση κι ο τρόπος που «ψάρευαν» ψήφους οδήγησε τον στιχουργό να βγάλει το παραπάνω συμπέρασμα.
Με αυτόν τον στίχο θέλει να δείξει την απογοήτευση όλων όσων πίστεψαν στην αλλαγή και εξαπατήθηκαν, διότι περίμεναν πως μια κυβέρνηση, χωρίς αυτοί να αγωνιστούν και να κάνουν θυσίες, θα τους έλυνε τα προβλήματα.
Ίσως ο πιο ταξικός στίχος του τραγουδιού. Στοχεύει κατευθείαν την αστική εξουσία, την άρχουσα τάξη, τους βιομήχανους. Μας λέει ξεκάθαρα ότι αυτοί και μόνο αυτοί ευθύνονται για τα προβλήματα του λαού και της κοινωνίας.
Εδώ πάλι έχουμε αλλαγή ρήματος. Η “Αριάδνη” τώρα “έχει τρελαθεί”, είναι ενδιαφέρον ποσο εύστοχα χρησιμοποιεί ο στιχουργός τα ρήματα. Πρώτα γίνεται μουγκή, μετά μπερδεύετε και μετά τρελαίνεται, φυσική ροή των πραγμάτων δηλαδή, τοποθετημένη στο τραγούδι. 


Να κλείσεις θες πληγή θανατηφόρα και μες στα "Νέα" ψάχνεις για δουλειά.
Τα δάκρυα σου γίνονται μαστίγια και τον λαιμό σου σφίγγουν σαν θηλιά.
Όσα τα κέρδισες με τα μαρτύρια τα παζαρεύουν πάλι στα χαρτιά, 
τρέχεις να ψάξεις μες στα καταφύγια και βρίσκεις μιαν αιχμάλωτη γενιά.

Η οικονομική πληγή είναι μεγάλη γι αυτό οπωσδήποτε πρέπει να βρεις δουλειά.
Απογοήτευση και θλίψη για όσα σου συμβαίνουν.
Όλες τις κατακτήσεις και τα δικαιώματα που κερδήθηκαν με αγώνες και θυσίες, έρχονται σήμερα και με έναν νόμο, τις παίρνουν πίσω.
Τα “καταφύγια” , πιθανά εννοεί, τα πανεπιστήμια γιατί εκεί υπάρχει άσυλο κι εκεί υπάρχει και η νέα γενιά, που της ετοιμάζουν ένα άσχημο μέλλον.


Μια πλαστική ανέμισες σημαία, πίστεψες σ’ έναν άγνωστο θεό
κρέμασες το μυαλό σε μια κεραία ειδήσεις σίριαλ και τσίχλα ροκ.
Και πώς θα ξημερώσει άλλη μέρα όταν τα λάθη κλέβουν τον καιρό;
Και πώς θα ξημερώσει άλλη μέρα όταν το ψέμα σέρνει τον χορό;

Ο στίχος εδώ είναι μια άλλη εκδοχή του προηγούμενου στίχου «ψηφοθηρία, λόγοι κι εμβατήρια…».
Τηλεόραση: ειδήσεις, σίριαλ, φθηνό ροκ. Πλύση εγκεφάλου με λίγα λόγια, “τσίχλα ροκ” είναι όλα εκείνα τα γνωστά συγκροτήματα όπου οι τραγουδιστές τους βγαίνουν στα πρωινά και στα μεσημεριανά και τραγουδάνε,




Ζωγράφισε έναν ήλιο στο ταβάνι, μίλησε με τ’ αγέρι της νυχτιάς
και χόρεψε μαζί με τη σκιά σου στους ήχους μιας αδύναμης καρδιάς.
Πάρε τηλέφωνο τη μοναξιά σου ή βγες ξανά στον δρόμο της φωτιάς
πάρε τηλέφωνο τη μοναξιά σου ή βγες ξανά στον δρόμο της φωτιάς.

Απευθυνόμενος στον ακροατή του λέει, να προσπαθήσει να χαλαρώσει, να σκεφτεί μόνος κάποια πράγματα, να προβληματιστεί για να απαντήσει στο παρακάτω δίλημμα.
Ή θα μείνεις μόνος σου στην κρίση ή θα βγεις στο δρόμο του αγώνα, να παλέψεις, να ενώσεις κι εσύ τη φωνή σου με τους χιλιάδες, εκατομμύρια σαν κι εσένα.



ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΡΕΛΛΑ ΜΑΝΩΛΑ


ΠΗΓΕΣ:
http://hlektrikosthiseas.blogspot.gr/
http://www.e-orfeas.gr/
http://www.porosnews.gr/