Βόλτα στο Μεταξουργείο: Από το χθες στο σήμερα μέσα από τον φωτογραφικό φακό


Πάντα αγαπούσα το ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Δημιουργεί μια αίσθηση οικεία, μια αίσθηση ότι κάτι γίνεται, ξυπνάει μέσα μου μια ρομαντική διάθεση. Κρύβει πολλές ομορφιές, μεγάλη ιστορία και παρελθόν, πολλές ιστορίες ανθρώπινες, καθημερινές που αν έχεις την διάθεση και την όρεξη να εξερευνήσεις και να αφουγκραστείς, θα σου αποκαλύψουν πολλά...

Μέσα από τα παλιά κτίρια, τα νεοκλασσικά, τα σπίτια, τους δρόμους, τους ανθρώπους που ζουν και κινούνται αφήνεις την φαντασία σου να σε ταξιδέψει.

Η αγάπη μου για το ιστορικό κέντρο και η κουβέντα που είχα με έναν φίλο μου σε μια βραδινή μας εξόρμηση αποτέλεσαν την αφετηρία για να ψάξω, να μάθω περισσότερα και να αφιερώσω τις παρακάτω γραμμές σε μια περιοχή που τα τελευταία χρόνια έχει παρουσιάσει μεγάλη ανάπτυξη, το Μεταξουργείο.


Οι πρώτες μου σκέψεις με οδηγούν στους στίχους του Μιχάλη Μπουρμπούλη στο κομμάτι που ερμηνεύει η μεγάλη μας Σωτηρία Μπέλλου.

Στο Μεταξουργείο
σβήσανε τα φώτα
έπεσε σκοτάδι κι εγώ κρύωνα
Και το κλάμα αρχίσαν
μες στα συνεργεία
τα σιδεροπρίονα

Κι όλα ξεχασμένα
παραπεταμένα
τ’ άφησες κι εχτές
Κι έγινε η Ελλάδα
όπως του Σπαθάρη
ο παλιομπερντές

Τώρα το φεγγάρι
σαν τον σκουπιδιάρη
σάρωσε αγάπες κι αμαρτήματα
Κι ο βραχνάς κουρνιάζει
σαν το νυχτοπούλι
μες στα παραπήγματα

            

Εικόνες από το χθες στον Κεραμεικό του σήμερα

Στον Κεραμεικό, το Μεταξουργείο και το Γκάζι του σήμερα, με τους πολύβουους δρόμους, τα λιτά στέκια μα και τα μεγάλα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης, που βρίθουν από περαστικούς, τουρίστες, γλεντοκόπους της Αθήνας και του Πειραιά, με το χρώμα του παλιού, τα ποικίλα καθημερινά προβλήματα και τις τόσες αντιθέσεις, μπορείς, άλλοτε να διακρίνεις και άλλοτε να φανταστείς, κομμάτια της ιστορίας της παλιάς Αθήνας.


Εποχών, είτε δυσκολότερων, είτε ρομαντικότερων, είτε απλώς πολύ διαφορετικών από τη σημερινή. Τα νεοκλασικά σπίτια κρύβουν τα δικά τους μυστικά, όπως και σχεδόν καθετί στην περιοχή που ξεπηδά από κάποιο μακρινό παρελθόν: Ένα εκκλησάκι, μιαν αυλή βγαλμένη από τα χρόνια των Πομάκων και φυσικά το παλιό εργοστάσιο του φωταερίου, με τα χαρακτηριστικά του καζάνια, που σήμερα στέκουν ακόμα επιβλητικά στην Τεχνόπολη. 


Ας κάνουμε όμως την περιήγησή μας, με όσα μας χάρισε ο φωτογραφικός φακός…


Ασωμάτων 45 (Ψυρρή): Το σπίτι με τις Καρυάτιδες που έγινε πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη και φωτογράφησε ο Ανρί Καρτιέ Μπρεσόν Χαρακτηριστικό δείγμα του αθηναϊκού νεοκλασικισμού και της λαϊκής αρχιτεκτονικής της περιοχής.


Οι Καρυάτιδες που κοσμούν την πρόσοψη, είναι έργο του γλύπτη και ιδιοκτήτη του σπιτιού, Ιωάννη Καρακατσάνη. Σήμερα το κτίριο φιλοξενεί τον Σύλλογο Ελλήνων Ολυμπιονικών.


Θερμοπυλών & Π. Τσαλδάρη (Μεταξουργείο). Από το 1856, στο οικόπεδο που σήμερα στέκεται το συγκρότημα κατοικιών της φωτογραφίας, υπήρχε το Ίδρυμα Χατζηκώνστα: Ορφανοτροφείο, για του οποίου τη στέγαση παραχώρησαν την οικεία τους οι κληρονόμοι του Κ. Βράνη.


Στη θέση εκείνη παλαιότερα διατηρούσε εξοχική κατοικία η Δούκισσα της Πλακεντίας, η οποία κατεστράφη από πυρκαγιά το 1847. Από το 1945 χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή. Κατεδαφίστηκε το 1963.

Νεοκλασικό κτίριο στην οδό Πειραιώς

Νεοκλασικό κτίριο – Πειραιώς και Κλεομβρότου

Λαχαναγορά 1930 – Γκάζι – Χθες και Σήμερα

Νεοκλασικό κτίριο – Ιερά Οδός και Ιεροφάντων

Αγίου Όρους και Παραμυθίας

Νεοκλασικό κτίριο, Ευρυμέδοντος και Παραμυθίας: Τρύπες στους τοίχους από σφαίρες και όλμους – Δεκεμβριανά 1944

Αγησιλάου 77: Αρχηγείο Άγγλων κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου

Οδός Βουτάδων, φωτογραφία από τη δεκαετία 1950 – Πρώτη ύλη για την παραγωγή του αερίου ήταν ο λιθάνθρακας

Παλιά σπίτια με αυλή – Πάροδος Βουτάδων


Επιμέλεια: Μιρέλλα Μάνωλα